Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – PIB jest samodzielną placówką naukowo-badawczą z 75-letnim dorobkiem naukowym i doświadczeniem w analizowaniu procesów ekonomiczno-produkcyjnych polskiego rolnictwa i gospodarki żywnościowej.
Badania naukowe IERiGŻ-PIB skoncentrowane są na najważniejszych zagadnieniach dotyczących ekonomicznej, produkcyjnej i społecznej sytuacji polskiej wsi, rolnictwa i szeroko rozumianej gospodarki żywnościowej w warunkach unijnych i pozwalają na bieżący monitoring zachodzących procesów produkcyjno-ekonomicznych. Służą ośrodkom naukowym, praktyce i doradztwu rolniczemu, rolnikom i przetwórcom.
Prowadzone prace naukowo-badawcze obejmują: kierunkowe tematyczne badania naukowe finansowane z subwencji Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, zadania badawcze w ramach dotacji celowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, projekty badawcze realizowane m.in. ze środków Komisji Europejskiej, NCBR, MRiRW, MEN. Od maja 2004 roku, zgodnie z ustawą, funkcjonuje system zbierania i wykorzystywania danych rachunkowych z gospodarstw rolnych (FADN, ang. Farm Accountancy Data Network)
Organizacją systemu FADN na terenie Polski zajmuje się Instytut. Od 2025 roku unijny system zbierania danych rachunkowych z gospodarstw rolnych FADN został przekształcony w sieć danych dotyczących zrównoważenia gospodarstw rolnych FSDN (ang. Farm Sustainability Data Network).
Prace naukowe prowadzone są w sześciu zakładach naukowych:
Instytut zainicjował i rozwija serie wydawnicze, ważne dla rozwoju nauki, dydaktyki i praktyki w zakresie ekonomiki rolnictwa i agrobiznesu. Jest wydawcą czasopisma naukowego „Zagadnienia Ekonomiki Rolnej/ Problems of Agricultural Economics” oraz analiz rynkowych śledzących zmiany na poszczególnych rynkach (mleka, mięsa, zbóż, ziemniaka, cukru, rzepaku, owoców i warzyw, ryb, drobiu, pasz), a także rynku ziemi rolniczej, środków produkcji dla rolnictwa od początku transformacji.
Od 2020 r. w Instytucie uruchomione są nowe obszary działalności. Wśród nich kształcenie podyplomowe oraz szkolenia dla doradców rolnych. Struktury jednostek badawczych dostosowywane są do aktualnych trendów i wyzwań stojących przed gospodarką żywnościową.
Wyniki badań IERiGŻ-PIB wykorzystywane są w kształtowaniu polityki państwa wobec wsi i rolnictwa. Na zlecenie najważniejszych organów administracji państwowej (Sejm, Senat, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Kancelaria Prezydenta, MRiRW, MF, NIK), agend rządowych (ARiMR), sądów i urzędów statystycznych, a także przedsiębiorstw, firm oraz związków producentów i przetwórców, opracowywane są ekspertyzy dotyczące sytuacji w gospodarce żywnościowej i na obszarach wiejskich.
Przedmiot działalności IERiGŻ-PIB określony jest statutem zatwierdzonym przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.